Matanda echisikigo nesimbi zvave zvinhu zvakakosha zvekuvaka kuvanhu kwezviuru zvemakore. Mapolymers ekugadzira atinoti mapurasitiki inyaya itsva yakabuda muzana remakore rechi20.
Simbi nemapurasitiki zvine hunhu hwakakodzera kushandiswa mumaindasitiri nemabhizimisi. Simbi dzakasimba, dzakaoma, uye dzinowanzo tsungirira mhepo, mvura, kupisa, uye kushushikana nguva dzose. Zvisinei, dzinodawo zviwanikwa zvakawanda (zvinoreva kuti zvinodhura zvakanyanya) kugadzira nekunatsa zvigadzirwa zvadzo. Plastiki inopa mamwe mabasa esimbi uku ichida huremu hushoma uye yakachipa zvikuru kugadzira. Hunhu hwadzo hunogona kugadziriswa kuti hushandiswe chero kupi zvako. Zvisinei, mapurasitiki ekutengesa akachipa anoita zvinhu zvakaipa: midziyo yepurasitiki haisi chinhu chakanaka, uye hapana anoda kugara mumba yepurasitiki. Pamusoro pezvo, dzinowanzo gadziriswa kubva kumafuta efossil.
Mune mamwe mashandisirwo, huni dzechisikigo dzinogona kukwikwidzana nesimbi nemapurasitiki. Dzimba zhinji dzemhuri dzakavakirwa pamapuranga. Dambudziko nderekuti huni dzechisikigo dzakapfava uye dzinokurumidza kukuvara nemvura zvekuti hadzina kutsiva purasitiki nesimbi nguva zhinji. Pepa rakabudiswa munguva pfupi yapfuura mujenari rekuti Matter rinoongorora kugadzirwa kwehuni dzakaoma dzinokunda zvipingamupinyi izvi. Tsvagiridzo iyi yakazoguma nekugadzirwa kwemapanga ehuni nezvipikiri. Ungani hwehuni hwakanaka sei uye uchahushandisa chero nguva munguva pfupi iri kutevera?
Maumbirwo ehuni ane fibrous anenge 50% cellulose, polymer yechisikigo ine simba rakanaka. Chikamu chasara chehuni chinowanzova lignin nehemicellulose. Kunyange zvazvo cellulose ichiumba fibrous dzakareba, dzakasimba dzinopa huni simba rayo rechisikigo, hemicellulose haina chimiro chakabatana uye nokudaro haibatsiri chinhu kusimba rehuni. Lignin inozadza nzvimbo dzisina chinhu pakati pefibers yecellulose uye inoita mabasa anobatsira kuhuni hunogara. Asi nechinangwa chevanhu chekubatanidza huni nekubatanidza fibers dzayo dzecellulose zvakasimba, lignin yakava chipingamupinyi.
Muchidzidzo ichi, huni dzechisikigo dzakagadzirwa kuita huni dzakaoma (HW) mumatanho mana. Chekutanga, huni dzinobikwa mu sodium hydroxide uye sodium sulfate kubvisa hemicellulose ne lignin. Mushure mekurapwa kwemakemikari uku, huni dzinowedzera kuoma nekudzvanya muchina wekudzvanya kwemaawa akati wandei patembiricha yemumba. Izvi zvinoderedza mipata kana maburi ehuni uye zvinosimudzira kubatana kwemakemikari pakati pe fibers dze cellulose dziri pedyo. Tevere, huni dzinomanikidzwa pa105° C (221° F) kwemaawa mashoma kuti dzipedzise kusimba, uye dzobva dzaoma. Pakupedzisira, huni dzinonyudzwa mumafuta emaminerari kwemaawa makumi mana nemasere kuti chigadzirwa chapera chisapinde mvura.
Imwe hunhu hwechinhu chekuvaka ndeyekuomarara kwemukati megomba, iyo inoyera kugona kwacho kuramba kuchinjika kana chakadzvanywa nesimba. Dhaimondi yakaoma kupfuura simbi, yakaoma kupfuura goridhe, yakaoma kupfuura huni, uye yakaoma kupfuura furo rekurongedza. Pakati pemiedzo yakawanda yeinjiniya inoshandiswa kuona kuomarara, senge kuomarara kweMohs kunoshandiswa mu gemology, bvunzo yeBrinell ndeimwe yacho. Pfungwa yayo iri nyore: bhora resimbi rakaoma rinodzvanywa pamusoro pebvunzo nesimba rakati. Yera dhayamita yegomba rakatenderera rinogadzirwa nebhora. Kukosha kwekuomarara kweBrinell kunoverengerwa uchishandisa fomura yemasvomhu; kutaura zvazviri, gomba guru rinorova bhora, ndipo panonyanya kunyorova. Mubvunzo uyu, HW yakaoma ka23 kupfuura huni dzechisikigo.
Matanda echisikigo akawanda asina kugadziriswa anotora mvura. Izvi zvinogona kuwedzera huni uye pakupedzisira kuparadza hunhu hwayo. Vanyori vakashandisa kunyorova kwemaminerari kwemazuva maviri kuti vawedzere kudzivirira mvura yeHW, zvichiita kuti ive nekutya mvura (“kutya mvura”). Kuedza kwekudzivirira mvura kunosanganisira kuisa donhwe remvura pamusoro. Kana pamusoro paine kutya mvura, madonhwe emvura anova akatenderera. Pamusoro pemvura (“inoda mvura”), kune rumwe rutivi, anoparadzira madonhwe acho akati sandara (uye anozotora mvura zviri nyore). Nokudaro, kunyorova kwemaminerari hakungowedzere zvakanyanya kusava nesimba kweHW chete, asiwo kunodzivirira huni kuti isatore hunyoro.
Mune mimwe miedzo yeinjiniya, mapanga eHW akashanda zviri nani zvishoma pane mapanga esimbi. Vanyori vanoti banga reHW rakapinza zvakapetwa katatu kupfuura banga riri kutengeswa. Zvisinei, pane chikonzero cheizvi. Vatsvaguri vari kuenzanisa mapanga etafura, kana kuti atingati mapanga ebhota. Aya haasi ekupinza zvakanyanya. Vanyori vanoratidza vhidhiyo yebanga ravo vachicheka nyama yemombe, asi munhu mukuru akasimba anogona kucheka nyama yemombe imwe chete nerutivi rusina kusimba rweforogo yesimbi, uye banga renyama yemombe ringashanda zvirinani.
Zvakadini nezvipikiri? Chipikiri chimwe chete cheHW chinogona kuroverwa zviri nyore kuita mapuranga matatu, kunyange zvazvo chisina kunyatsojeka sezvachiri nyore kana tichienzanisa nezvipikiri zvesimbi. Zvipikiri zvematanda zvinogona kubatanidza mapuranga acho, zvichidzivisa simba raizoabvarura, nekusimba kwakafanana nekwezvipikiri zvesimbi. Zvisinei, mukuyedza kwavo, mapuranga akakundikana muzviitiko zvese izvi chipikiri chisati chakundikana, saka zvipikiri zvakasimba hazvina kuratidzwa.
Zvipikiri zveHW zviri nani here nedzimwe nzira? Mapegi ehuni akareruka, asi huremu hwechivako hahunyanyi kutungamirirwa nehuremu hwemapegi anochibatanidza. Mapegi ehuni haazove nengura. Zvisinei, haazopindi mvura kana kuora.
Hapana mubvunzo kuti munyori akagadzira nzira yekuita kuti huni dzive dzakasimba kupfuura huni dzechisikigo. Zvisinei, kushandiswa kwemidziyo yebasa chero ripi zvaro kunoda kudzidza kwakawanda. Inogona kunge yakachipa uye isina zviwanikwa sepurasitiki here? Inogona kukwikwidzana nezvinhu zvesimbi zvakasimba, zvinokwezva, uye zvinogona kushandiswazve zvisingaperi here? Tsvagiridzo yavo inomutsa mibvunzo inonakidza. Hunyanzvi huri kuenderera mberi (uye pakupedzisira musika) huchapindura mibvunzo iyi.
Nguva yekutumira: Kubvumbi-13-2022
